EMDR

Therapie / Therapeut EMDR


EMDR is een door Francine Shapiro ontwikkelde methodiek, die gebruikt wordt bij de behandeling van psychotrauma. In 1987 ontdekte Shapiro dat het horizontaal heen en weer bewegen van de ogen, terwijl ze dacht aan dingen die negatieve emoties opwekten, die emotionaliteit liet zakken of helemaal wegnam. Aanvankelijk dacht Shapiro te maken te hebben met een vorm van desensitisatie en noemde haar methode EMD of Eye Movement Desensitisation. Haar eerste wetenschappelijke onderzoeken bij traumaslachtoffers lieten een duidelijk positief effect zien, dat bij follow-up bleek stand te houden.

In de loop der jaren verfijnde ze haar methode en wijzigde de naam van EMD in EMDR (Eye Movement Desensitisation and Reprocessing therapy). Dit was een gevolg van het feit dat ze merkte dat niet alleen desensitisatie optrad, maar dat cliënten ook spontaan positievere gedachten kregen over zichzelf en de wereld.

Steeds meer kreeg ze het gevoel dat trauma's met behulp van haar methode volledig konden herwerkt en afgesloten worden. Het is alsof de ervaringen, die indertijd in het brein en het lichaam ingebrand en ongewijzigd weggestopt waren met behoud van alle beelden, geluiden, gedachten, lichaamssensaties en emotionaliteit, door het organisme niet op eigen kracht konden worden verwerkt. Met behulp van EMDR lijkt een verwerking van het verleden spontaan op te treden, waarbij het herbeleven van dat verleden stopt en de persoon alle negatieve ballast van dat verleden achter zich laat. Het verleden wordt een herinnering en ingeschreven in de persoonlijke biografie als een afgesloten feit.

Dat EMDR werkt, is inmiddels aangetoond door een 15-tal gecontroleerde onderzoeken. Hoe het precies werkt, wat de werkzame elementen zijn en welk verklaringsmodel het juiste is, is nog niet duidelijk. Het komend decennium zal ons waarschijnlijk meer inzicht geven. Het is nu wel al duidelijk dat de naam EMDR niet meer zo'n correcte beschrijving geeft van de methode, want niet alleen oogbewegingen blijken te werken. Uit onderzoek bleek dat hetzelfde therapeutisch effect bereikt wordt bij het alternerend links-rechts aanbieden van geluiden of lichamelijke prikkels. Indien de naam EMDR de afgelopen 14 jaar niet zo ingeburgerd was, zou Shapiro haar methode eenvoudigweg "Reprocessing Therapy" noemen.

Bepaalde gebeurtenissen kunnen diep ingrijpen in het leven van mensen. Een groot deel van de getroffenen 'verwerken' deze ervaringen op eigen kracht. Bij anderen ontwikkelen zich psychische klachten. Vaak gaat het om zich opdringende herinneringen aan de schokkende gebeurtenis, waaronder angstwekkende beelden (herbelevingen; 'flashbacks') en nachtmerries. Andere klachten die vaak voorkomen zijn schrik- en vermijdingsreacties. Als er aan bepaalde criteria wordt voldaan spreekt men van een 'post traumatische stress-stoornis' (PTSS).
Ofschoon PTSS nog steeds als het primaire indicatiegebied voor EMDR wordt beschouwd hebben de ervaringen met de toepassing van deze behandelmethode de afgelopen jaren laten zien dat het mogelijk is een grote verscheidenheid aan psychische aandoeningen en klachten te behandelen, die gepaard gaan met vermijdingsgedrag, somberheid en/of gevoelens van angst, schaamte, verdriet, schuld of boosheid. Uitgangspunt is telkens dat deze klachten zijn ontstaan als gevolg van een of meer beschadigende ervaringen. Daarmee worden gebeurtenissen bedoeld die dusdanige sporen hebben nagelaten in het geheugen van de persoon, dat hij of zij er nu nog steeds last van heeft. Voorbeelden daarvan zijn emotionele verwaarlozing, akelige ervaringen op medisch gebied, verlieservaringen, werkgerelateerde gebeurtenissen en andere schokkende, schaamtevolle of anderszins ingrijpende ervaringen. De belangrijkste insteek van de EMDR therapeut is de cliënt te helpen de herinneringen aan deze gebeurtenissen te verwerken, met de bedoeling daarmee de klachten te verminderen of te laten verdwijnen.

De therapeut zal vragen aan de gebeurtenis terug te denken inclusief de bijbehorende beelden, gedachten en gevoelens. Eerst gebeurt dit om meer informatie over de traumatische beleving te verzamelen. Daarna wordt het verwerkingsproces opgestart. De therapeut zal vragen de gebeurtenis opnieuw voor de geest te halen. Maar nu gebeurt dit in combinatie met een afleidende stimulus. Doorgaans zal dat de hand van de therapeut zijn. De therapeut zal vragen de aandacht hierop te richten en daarna de hand op ongeveer 30 centimeter afstand, voor het gezicht langs, heen en weer bewegen. Een ander methode gebeurt door middel van een koptelefoon waarbij geluiden afwisselend rechts en links worden aangeboden. Na elke set wordt er even rust genomen. De therapeut zal de cliënt dan vragen wat er in gedachten naar boven komt. De EMDR procedure brengt doorgaans een stroom van gedachten en beelden op gang, maar soms ook gevoelens en lichamelijke sensaties. Vaak verandert er wat. De cliënt wordt na elke set oogbewegingen gevraagd zich te concentreren op de meest opvallende verandering, waarna er een nieuwe set volgt.

...

Facebook comments

Abonneren op RSS - EMDR